ปีนี้ยังไม่รู้จะเรียนรู้อะไร? มาเริ่มเรียนวิธีใช้ Docker กันได้ฟรีๆ เพื่ออนาคตที่ดีขึ้น!

Docker ได้ออกมาเขียน Blog สรุปประเด็นต่างๆ ที่น่าสนใจเกี่ยวกับแนวโน้มการใช้งานของ Docker พร้อมชี้ทางสว่างในการเริ่มต้นเรียนรู้เทคโนโลยีของ Docker ง่ายสำหรับมือใหม่หัดใช้กันฟรีๆ ดังนี้

Credit: Docker

เรียนรู้ Docker แล้วชีวิตดีขึ้นยังไง?

ในบล็อกของ Docker นั้นมีการเล่าถึงความต้องการในตลาดงานที่ต้องการบุคลากรซึ่งมีความรู้ด้าน Docker มากขึ้นอย่างรวดเร็ว และเติบโตขึ้นมาจากปี 2012 เกินกว่า 20,000% เลยทีเดียว ดังนั้นการเรียนรู้ Docker จนสามารถใช้งานได้นั้นย่อมจะมีประโยชน์ต่อการทำงานในอนาคตอย่างแน่นอน

คอร์สออนไลน์เรียนฟรีด้วยตัวเอง https://training.docker.com/category/self-paced-online

Docker ได้เตรียมเนื้อหาออนไลน์สำหรับให้เราเริ่มต้นเรียนรู้ด้วยตัวเองเอาไว้ โดยมีเนื้อหาทั้งระดับ Beginner และ Intermediate ทั้งสำหรับ Developer และ Operations ให้ได้เรียนรู้กันฟรีๆ แต่ต้องลงทะเบียนก่อนเรียนกันเล็กน้อย

Docker Labs สำหรับเรียนรู้เทคโนโลยีต่างๆ ของ Docker https://github.com/docker/labs

ใน Docker Labs นี้จะมีทั้งส่วนของ Tutorial ให้เราได้เรียนรู้พร้อมมี Lab ให้เราได้หัดทำในประเด็นต่างๆ ตั้งแต่การเริ่มต้นใช้งาน, การใช้ Swarm Mode, การปรับแต่งเครื่องมือพัฒนา Software ให้ทำงานร่วมกับ Docker ได้ดี, หัดสร้าง Application บน Docker, การตั้งค่าทางด้าน Security และ Networking บน Docker และอื่นๆ
นอกจากนี้ ใน Tutorial นี้ยังเปิดให้ผู้ที่อยู่ในชุมชน Docker สามารถ Submit Lab ใหม่ๆ เข้าไปเพื่อช่วยกันผลักดันการใช้งาน Docker ในการพัฒนา Software ได้อีกด้วย

เข้าร่วม Docker Community https://www.docker.com/docker-community

ทั่วโลกมีชุมชนของ Docker ให้เราได้ไปแลกเปลี่ยนประสบการณ์และเรียนรู้แง่มุมต่างๆ มากมาย ส่วนในประเทศไทยเองนั้นก็มีชุมชนผู้ใช้งาน Docker อยู่ที่ https://www.facebook.com/groups/858633044176588/ และ https://www.facebook.com/groups/d0ck3r/ ให้ไปพูดคุยกันครับ

Docker : ติดตั้งและเริ่มใช้งาน (อย่างเข้าใจ)

 ณ ตอนนี้ Docker เป็น Engine ที่ทำงานบน OS Linux เท่านั้น แต่ไม่ต้องตกใจครับ เราสามารถติดตั้ง Docker ลงบน OS อื่นๆเพื่อใช้งาน Docker ได้เช่นกัน แล้วทำไมผมต้องย้ำว่า Docker ทำงานบน OS Linux เท่านั้น สาเหตุก็เพราะว่ากระบวนการทำงานมันแตกต่างกัน ซึ่งเราควรจะเข้าใจพื้นฐานตรงนี้ก่อนครับ เพราะเมื่อลงลึกไปแล้วจะได้ไม่งงกับการทำงานของมัน


         ภาพทางด้านซ้ายเป็นสภาพแวดล้อมของ Docker ขณะที่เราใช้งานมันบน OS Linux ครับ ไม่ว่าจะเป็นการเรียกใช้งานผ่าน Command Line โดยตรงหรือผ่าน SSH ก็ตาม
Docker Host หมายถึง OS ที่ติดตั้ง Docker พูดง่ายๆก็คือ OS หลักของเครื่องที่เป็น Linux นั่นเอง
Docker client หมายถึง ตัวที่รับคำสั่งจาก Command Line ของเราเพื่อสั่งให้ Docker deamon ทำงานอีกทอดนึง
Docker deamon หมายถึง ตัวที่ควบคุม Container ทั้งหมด ซึ่งรับคำสั่งจาก Docker client นั่นเอง โดยปกติเราจะไม่ค่อยลงมายุ่งในระดับนี้โดยตรงนอกจากต้องการอะไรที่มัน Hardcore จริงๆ




         ภาพที่สองนี้คือสภาพแวดล้อมที่ Docker ทำงานบน OS อื่นๆที่ไม่ใช่ Linux เราจะสังเกตได้ว่าในท้ายที่สุดเราก็ต้องจำลอง Linux ขึ้นมาเพื่อรัน Docker อยู่ดี แต่ขอบอกว่า “It’s not a bug, it’s a feature” 555+ เพราะนี่คือหลักการที่ทำให้ Docker คง Environment ของ Container ไว้เหมือนเดิมได้ไม่ว่าเราจะสั่งการมันจาก OS ไหน และเป็นเหตุผลที่ว่าทำไม Docker images ถึงมีแต่ Application บน Linux เท่านั้น
กลับมาที่ภาพ เราจะเห็นว่าการทำงาน Docker บน OS อื่นๆคอนเซปไม่ต่างไปจากเดิมเลย สิ่งที่แตกต่างมีเพียงจุดเดียวคือ Docker client ที่เปลี่ยนไปตาม OS เช่นเมื่อมันอยู่บน Windows ก็จะเป็นไฟล์ Docker.exe เป็นต้นครับ การทำงานที่เหลือก็คือ Docker client รับคำสั่งจาก Command Line ของเราและส่งต่อไปยัง Docker deamon เพื่อให้ควบคุม Container ต่อไป ภาพนี้ยังให้เราเห็นถึงวัตถุประสงค์และเหตุผลที่ Docker deamon ต้องมากั้นระหว่าง Docker client กับ Container ด้วย นั่นก็เพื่อแปลง API ที่ได้รับจาก OS ที่หลากหลายไปเป็น Command บน Linux นั่นเอง

การติดตั้งฉบับวิถีชาวโลก

         เกริ่นมายาวมากเพิ่งจะเข้าเรื่องการติดตั้ง 555+ ในการติดตั้ง Docker ตามวิถีชาวโลกนั้น เป็นอะไรที่ง่ายมาก ง่ายจนอาจทำให้เราไม่เข้าใจการทำงานของมัน ผลคือแอบไปนั่งงงอีก 2-3 ตลบว่าทำไมมันเกิดปัญหาแบบนั้นแบบนี้ แต่ ณ จุดนี้เราเข้าใจการทำงานของมันแล้ว ฉะนั้นเพื่อไม่เป็นการเสียเวลา เราสามารถ ดาวน์โหลด Docker จากเว็บหลักและติดตั้งตามขั้นตอนได้เลย ไม่มีอะไรซับซ้อนครับ (OS X, Windows) หรือหากไม่เก่งอังกฤษก็มีบทความในไทยที่เขียนวิธีติดตั้งไว้แล้วมากมายเช่น http://www.siamhtml.com/getting-started-with-docker/ (ผมไม่อยากทำงานซ้ำซ้อนและต้นทางเขาอธิบายไว้ดีมากอยู่แล้วเลยขอข้ามจุดนี้ไปนะครับ)

         การทำงาน: หลังจากติดตั้งเสร็จเราจะได้ Docker Toolbox terminal พร้อมทั้ง Kitematic อยู่บน Desktop (และมี VirtualBox + Git แถมให้ด้วยสำหรับคนที่ยังไม่เคยติดตั้ง) เมื่อเราเปิด “Docker Toolbox terminal” ขึ้นมามันจะไปเรียก Bash Script ตัวนึงเพื่อสั่งให้ VirtualBox เริ่มจำลอง Linux OS ที่ชื่อว่า boot2docker ครับ (boot2docker  เป็น OS Linux ที่เล็กมากเหมาะสำหรับไว้ใช้งาน Docker ในเครื่อง Dev โดยเฉพาะ) เมื่อเรารอสักพักจนมันติดตั้งอะไรเสร็จก็จะขึ้นรูปปลาวาฬ (ชื่อของมันคือ MobyDock) นั่นหมายถึง Docker ในเครื่องเราพร้อมใช้งานแล้วครับ

การติดตั้งฉบับนอกตำรา

         จริงๆแล้วหากใครอยากติดตั้งฉบับนอกตำราซึ่ง หมายถึงมีแนวทางเป็นของตัวเองก็ทำได้เช่นกันครับ เพราะเราเข้าใจการทำงานของมันแล้ว อย่างที่ผมใช้อยู่ในเครื่อง Dev คือจำลอง Xubuntu ขึ้นมาเองใน VirtualBox และเรียกใช้งาน Docker ผ่าน Xubuntu โดยตรงใน Seamless Mode ครับ

จากภาพด้านบนจะเห็นว่า Desktop ผมเป็น Windows แต่ Terminal และ File Manage เป็นของ Xubuntu นี่คือคุณสมบัติของ Seamless Mode ใน VirtualBox ครับ เสมือนการ Merge 2 OS เข้าด้วยกันเลยทีเดียว ผมสามารถเปิด Xubuntu Terminal แล้วสลับหน้าต่างไปมากับ Application อื่นๆของ Windows ได้เสมือนมันอยู่ใน OS เดียวกันเลยครับ
เนื่องจากผมเติบโตมาในยุค GUI ดังนั้นผมจะอุ่นใจมากหากอะไรๆมันจับต้องได้ครับ 555+ ซึ่งการติดตั้งแบบนี้เราสามารถทำทุกอย่างผ่าน GUI ของ Linux ได้เลยไม่ว่าจะอ่าน แก้ไข ลบไฟล์ ดาวน์โหลด คอนฟิก หรือแม้กระทั้งเปิดบราวเซอร์ในเครื่องโดยตรงเพื่อมาทดสอบเว็บ เป็นต้นครับ ชีวิตสะดวกขึ้นเยอะมาก และอีกอย่างคือผมเป็นคนชอบจูนอะไรเองหมด ซึ่งเป็นนิสัยที่เสียมาก เหมือนซื้อของเล่นมาแล้วต้องรื้อเพื่อดูการทำงานของมัน การที่ผมติดตั้งฉบับนอกตำราทำให้ผมเข้าใจ Docker อย่างลึกซึ้งครับ (แต่เสียเวลาในการทำความเข้าใจมากเช่นกัน)

จุดประสงค์ของหัวข้อนี้แค่อยากให้เห็นภาพและแนวทางการติดตั้งนะครับ ว่าเป็นไปได้หลากหลายและไม่ควรยึดติด เราควรค้นพบทางที่ดีที่สุดของเราเองเพื่อความสุขในการทำงานครับ

ลองใช้งาน Docker กันดีกว่า

         เพื่อเป็นการเริ่มต้นแบบง่ายๆผมจะพาเริ่มใช้ งาน Docker แบบเบสิค เป้าหมายคือ เปิดเว็บด้วย IP ของ Linux  (ที่อยู่ใน VirtualBox ) แล้วแสดงผลได้ตามภาพครับ โดยหัวข้อนี้จะเน้นความเข้าใจในเชิงภาพรวมก่อนนะครับจะได้ไม่ง่วง 555+ ส่วนเรื่องเชิงลึกเอาไว้บทความต่อๆไปครับ

1. เตรียมความพร้อม

         เปิด “Docker Toolbox terminal” ขึ้นมาเราจะพบกับเจ้า MobyDock และรายละเอียดต่างๆได้แก่ ชื่อ Machine default และ IP 192.168.99.100 โดย IP ที่แสดงตอนนี้ให้เราทดเก็บไว้ในใจเป็น #1 ก่อนนะครับ (แต่ละคนอาจได้ไม่เหมือนกัน) เพราะจะได้เอาไปใช้ในขั้นตอนหลังๆ

2. เตรียมไฟล์เว็บไซต์

ก่อนอื่นเราจะสร้างไฟล์เว็บไซต์ของเราไว้ที่ ~/web โดยจะใช้วิธี pull ไฟล์ลงมาจาก git เลยนะครับ จะได้ไม่เสียเวลา

mkdir ~/web cd ~/web git clone https://github.com/jaynarol-blog/docker-tutorial-mobydock.git .

1 2 3 4 5

mkdir ~/web cd ~/web git clone https://github.com/jaynarol-blog/docker-tutorial-mobydock.git .

หลังจากพิมพ์คำสั่งไปแล้ว ให้เราลองพิมพ์คำสั่ง ls จะพบว่าในโฟลเดอร์ ~/web ของเรามีไฟล์ index.html และ mobydock.png เข้ามาแล้วครับ เสร็จขั้นตอนที่ 2

3. ดาวน์โหลด Docker image

ในขั้นตอนนี้เราจะดาวน์โหลด web server และทำความรู้จักกับ Docker image ครับ ผมเลือกใช้ Docker image ที่ชื่อว่า Nginx ซึ่งมันก็คือ Application Nginx ที่ถูกปรับแต่ง จูน ยำๆ จนมาอยู่ในรูปแบบ Docker image นั่นเอง ใน Docker เราสามารถโหลดมันมาเก็บไว้ในเครื่องด้วยคำสั่ง

docker pull nginx:1.9

1 2 3

docker pull nginx:1.9

หลังจากเรารันคำสั่ง ผลคือ Docker จะไปค้นหา Docker image ที่ชื่อว่า nginx ที่ Docker Hub และโหลดลงมาให้เราครับ เราสามารถเลือกเวอร์ชั่นที่ต้องการด้วยการกำกับ tag ลงไปกับชื่อ เช่น nginx:1.9 หมายถึง nginx เวอร์ชั่น 1.9 และหากเราไม่กำหนด tag หรือ กำหนดว่า nginx:latest นั่นหมายถึงให้เอาเวอร์ชั่นล่าสุดครับ

4. รัน Container

ในขั้นตอนนี้เราจะติดตั้ง web server เพื่อให้มันเริ่มทำงานและทำความรู้จักกับ Docker container ครับ

docker run --name hellomobydock -v ~/web:/usr/share/nginx/html:ro -p 80:80 -d nginx:1.9

1 2 3

docker run --name hellomobydock -v ~/web:/usr/share/nginx/html:ro -p 80:80 -d nginx:1.9

หลังจากเรารันคำสั่ง ผลคือ Docker จะสร้างสภาพแวดล้อมเสมือนการจำลอง OS Linux ขึ้นมาใหม่ สำหรับรัน Application นี้โดยเฉพาะ เราเรียกมันว่า Container ซึ่ง Container จะอยู่ในเครื่อง Linux ตามที่ผมได้อธิบายไปเมื่อต้นบทความครับ จากนั้น Docker ก็จะติดตั้งไฟล์และทำงานตามคำสั่งที่คนสร้าง Docker image ได้กำหนดไว้ครับ โดยเพื่อความง่ายในการเข้าใจผมจะแยก Command ออกเป็นชุดๆและอธิบายดังนี้

• docker run เป็นคำสั่งที่สั่งให้ docker สร้าง Container
  
• --name hellomobydock เป็นการกำหนดให้ Container นี้ชื่อว่า hellomobydock การตั้งชื่อเป็นทางเลือกจะตั้งหรือไม่ก็ได้ครับ ถ้ามีชื่อเราก็อ้างอิงได้ง่ายขึ้นแต่ถ้าไม่มีก็ใช้ CONTAINER ID แทนได้
  
• -v ~/web:/usr/share/nginx/html:ro เป็นการสร้างประตูมิติ (Volume) ให้กับ Container (ข้อมูลจะถูกแบ่งด้วย colon: ) โดยด้านซ้ายคือ path ในเครื่องของเรา และด้านขวาคือ path ใน Container ครับ ตัวอย่างเช่น Container ของ nginx จะอ่านไฟล์เว็บที่ /usr/share/nginx/html (ซึ่งโฟลเดอร์นี้อยู่ใน Container อีกชั้นนึง) แต่ไฟล์เว็บของเราอยู่ข้างนอก Container เราจึงต้องผูก ~/web เข้ากับ /usr/share/nginx/html ครับ จากนี้เมื่อ nginx อ่าน/เขียนไฟล์ที่ /usr/share/nginx/html ก็จะเป็นการทำงานที่ ~/web แทนครับ เหมือนประตูมิติ ส่วนตรง :ro เป็น optional ใช้ระบุว่าให้ อ่านเท่านั้น (read only)
  
• -p 80:80 เป็นการผูก Port ที่เชื่อมกันระหว่าง Linux และ Container ด้านซ้ายคือ port ใน Linux และ ด้านขวาคือ port ใน Container เนื่องจากใน Container แต่ละตัวจะเหมือน OS ที่มีสภาพแวดล้อมแยกออกมาต่างหากเพราะฉะนั้นเขาจะมี Port เป็นของตัวเอง การที่เราผูก Port  80:80 นั่นหมายถึงถ้าใช้งาน port 80 บน Linux เมื่อไหร่ให้ทะลุไปทำงานยัง Container นี้ที่ port 80 โดยอัตโนมัติ (port 80 บน Container nginx คือ web server)
  
• -d เป็นการบอกให้ Container ทำงานในเบื่องหลัง ถ้าไม่มีคำสั่งนี้ เราจะเห็นการทำงานของ Container ผ่าน Console ทันที ซึ่งเมื่อปิด Console จึงหมายถึงการหยุด Container เช่นกันครับ การสั่งให้มันทำงานเบื่องหลังทำให้ไม่ส่งผลกระทบเมื่อเราปิด Console ลงไป
  
• nginx:1.9 เป็นการบอกชื่อ image และ tag ที่ต้องการสร้างเป็น Container
  

เราสามารถตรวจสอบ Container ทั้งหมดที่กำลังทำงานอยู่ด้วยคำสั่ง docker ps ครับ จากภาพจะเห็นว่า มี Container 1 ตัวทำงานอยู่ ซึ่งก็คือ hellomobydock ที่เราสั่งรันไปเมื่อสักครู่นั่นเองครับ


แถมอีกนิดกับคำสั่งของ Container ที่ใช้บ่อยๆ

• docker ps ดู Container ทั้งหมดเฉพาะที่กำลังทำงานอยู่ เอาไว้ใช้ดู CONTAINER_ID ได้ด้วยครับ
• docker ps -a ดู Container ทั้งหมดรวมถึงตัวที่ stop pause หรือทำงานเสร็จแล้ว
• docker stop CONTAINER_ID หยุดการทำงาน Container
• docker start CONTAINER_ID เริ่มการทำงาน Container
• docker rm CONTAINER_ID ลบ Container  (ต้อง stop หรือ kill ก่อน)
• docker inspect CONTAINER_ID ดูข้อมูล Container อย่างละเอียด
• docker logs CONTAINER_ID ดูข้อมูลการทำงานของ Container
• docker exec -it CONTAINER_ID bash เข้าไปที่เครื่อง Container (เหมือน SSH เข้าไป)

ขอย้ำตรงนี้อีกครั้งนะครับ เราจะไม่สามารถเข้าใจภาคปฎิบัติได้เลยหากไม่ได้ลงมือทำ ดังนั้น ใครที่งงตรงไหนขอให้ลองเล่นดูแล้วจะเข้าใจเองครับ 🙂

5. แสดงผล

         มาถึงขั้นตอนนี้ให้เอา #1 ที่ทดไว้ในตั้งแต่ขั้นตอนที่ 1 ออกมาใช้ครับ อย่างของผมจะเป็น 192.168.99.100 ก็ให้เอา IP นี้ไปเปิดบน Browser จะพบว่าสามารถเข้าเว็บได้แล้ว สาเหตุที่เราเปิดเว็บได้เพราะว่า 192.168.99.100 คือ IP เครื่อง Linux ของเรา เมื่อเราเรียกผ่าน http จะเป็นการเรียกใช้งาน port 80 โดยอัตโนมัติ จากนั้นเมื่อ Linux ได้รับข้อมูลว่ามีการเรียกใช้งาน port 80 เจ้า Docker ก็จะไปตรวจสอบว่า port นี้ได้ผูกกับ Container ไหนไว้หรือไม่ ซึ่งก็จะพบ Container hellomobydock ของเราที่ผูก port 80 ไว้จึงส่งต่อข้อมูลเข้าไปยัง port 80 ของ Container ตัวนั้น ส่งผลให้ nginx ที่รออยู่ทำงาน และแสดงผลออกมาเป็น html นั้นเอง

6. ทำความสะอาด

         หลังจากเราเล่นจนพอใจแล้วขั้นตอนสุดท้ายคือ การทำความสะอาดให้เสมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ซึ่งในทางเทคนิคเรียกว่าการย้อนกระบวนการ จุดนี้ก็สำคัญมากอาจช่วยให้เราเข้าใจมันมากขึ้นได้ครับ

ขั้นตอนแรกเราจะสั่งให้ Container หยุดทำงานก่อนด้วยคำสั่ง

docker stop hellomobydock

1 2 3

docker stop hellomobydock

ถึงขั้นตอนนี้เมื่อเราใช้คำสั่ง docker ps จะไม่เห็น Container ทำงานอยู่แล้ว และเมื่อเปิดเว็บก็จะเข้าไม่ได้แล้วด้วยเพราะมันหยุดทำงานแล้วนั่นเอง แต่มันยังไม่หายไปไหนครับถ้าเราใช้คำสั่ง docker ps -a จะพบว่ามันยังมีชีวิตอยู่ (แค่ไม่ได้กำลังทำงาน) ดังนั้น ณ จุดนี้เราสามารถสั่งให้มันกลับมาทำงานอีกครั้งได้ด้วยคำสั่ง docker start hellomobydock ครับ
เมื่อเราเปิด-ปิดและเล่นมันจนพอใจ ถ้าเราอยากจะลบมันจริงๆแบบถาวร เราสามารถใช้คำสั่ง (ต้อง stop container ก่อนเท่านั้นถึงจะลบได้)

docker rm hellomobydock

1 2 3

docker rm hellomobydock

ถึงตอนนี้หากเราลองใช้คำสั่ง docker ps -a จะไม่พบมันอีกแล้ว

ตอนนี้ Container เราสะอาดแล้วครับ ต่อไปเราจะทำความสะอาด Docker image บ้าง ก่อนอื่นให้เราใช้คำสั่ง docker images เพื่อดูว่าในเครื่องเราตอนนี้มี images อะไรอยู่แล้วบ้าง และเพื่อเอา IMAGE ID สำหรับมาใช้ในคำสั่งลบ นั่นเอง

จากภาพจะเห็นว่า IMAGE ID ของ nginx:1.9 ในเครื่องผมคือ eb4a127a1188 ดังนั้นผมสามารถลบมันได้ด้วยคำสั่งนี้

docker rmi eb4a

1 2 3

docker rmi eb4a

มี trick เล็กน้อยคือเราสามารถใช้ IMAGE ID เพียง 2 ตัวหรือ 4 ตัวก็ได้ไม่จำเป็นต้องพิมพ์หมด แต่ระวังมันจะไปซ้ำกับตัวอื่นครับ อีกทางคือเราสามารถใช้ชื่อ repo:tag เพื่อสั่งลบก็ได้เช่นกัน เช่น docker rmi nginx:1.9 ครับ

มาถึงตอนนี้เครื่อง Linux ที่อยู่ใน VM เราสะอาดเหมือนใหม่แล้วครับ แต่ในเครื่องหลักของเรายังไม่เสร็จเพราะยังมีไฟล์ค้างอยู่ที่ ~/web เราสามารถใช้คำสั่ง rm -rf ~/web เพื่อสั่งลบได้เลย หรือใครอยากชัวก็ใช้คำสั่ง cd ~/web ครับ แล้วสังเกตตรง title bar ของ Console นั่นคือที่อยู่ของไฟล์ที่มันอยู่ในเครื่องเรานั่นเอง

อย่างของผม /c/Users/Jaynarol/web ก็คือ C:/Users/Jaynarol/web ครับ สามารถเข้าไปลบล้างบางมันได้ตามสบาย

เสร็จสิ้นขั้นตอนทั้งหมดครับ ตอนนี้เครื่องเราสะอาดเหมือนลง Docker ใหม่ๆ เราสามารถวนกลับไปทำขั้นตอนที่ 1 ใหม่ได้เรื่อยๆ จนกว่าจะพอใจครับ

Docker คืออะไร

Docker คืออะไร

          Docker  คือชื่อของ Engine ตัวนึงที่มีแนวคิดในการจำลองสภาพแวดล้อมขึ้นมาในเครื่องสำหรับรัน Service ถ้านึกภาพไม่ออกให้นึกถึงพวก Virtual Machine อย่าง VirtualBox หรือ VMWare คอนเซปคล้ายๆกันแต่หลักการทำงานและจุดประสงค์ต่างกันโดยสิ้นเชิง
ใน Virtual Machine เราเรียก OS ที่ถูกจำลองขึ้นมาว่า Guest OS แต่ใน Docker เราจะเรียกมันว่า Container ดังนั้นเพื่อกันการเข้าใจผิดจากนี้ผมจะเรียกสิ่งที่ Docker จำลองขึ้นมาว่า Container ครับ (เพราะ Docker คือชื่อ Engine ที่ใช้ในการควบคุมทั้งหมดอีกทีนึง)
สรุป เป้าหมายของ Docker คือ การสร้าง Container เพื่อจำลองสภาพแวดล้อมการทำงานสำหรับ Service 1 ตัว ต่างจาก Virtual Machine ที่ Guest จะจำลองทั้ง OS เพื่อทำหน้าที่แทน Server
หัวใจหลักๆของ Docker มันมีเท่านี้ครับ แต่สิ่งที่ทำให้มัน Cool คือการประยุกต์ใช้และระบบต่างๆที่อยู่รายล้อมตัวมันช่วยอำนวยความสะดวกให้ อะไรๆง่ายไปซะหมด เดี๋ยวเราจะค่อยๆทำความเข้าใจไปทีละเรื่องๆครับ
ปล. Service ก็คือ Software ตัวนึงที่งานในเบื่องหลัง เช่นพวก Apache Database ซึ่งพวกนี้เราจะไม่เคยเห็นหน้าตามัน (ไม่มี UI) พบได้ตามปกติใน Server ต่างๆครับ

Container -vs- Virtual Machine

         ตามที่ได้เกริ่นไปครับว่าเป้าหมายของ Docker คือจำลอง Container เพื่อใช้รันแอพที่เราต้องการ 1 ตัว ดังนั้นจากภาพเราจะสังเกตได้ว่า Docker ใช้ Kernel เดิมของ OS เป็นตัวรัน Container ได้เลย ต่างจาก VM ที่ต้องมี Hypervisor มาช่วยรัน OS อีกหนึ่งทอด
คิดภาพเล่นๆ สมมุติว่าเราอยากจำลอง Apache+PHP สัก 3 Containers เมื่อเปรียบเทียบกับ VMs 3 เครื่อง จะสรุปได้ดังนี้

1. Docker ไม่ต้องง้อ OS ใหม่ ดังนั้นจึงไม่ต้องเสียเวลาติดตั้ง ไม่ต้องเสียเวลา config ต่างๆนาๆ
2. Docker เบาและเร็วกว่ามาก ไม่ว่าจะการ start stop หรือ restart
3. Docker ใช้ CPU, RAM และที่สำคัญคือพื้นที่ในการจัดเก็บข้อมูลน้อยกว่ามาก เพราะไม่ต้องสิ้นเปลืองทรัพยากรในการรัน OS ใหม่ขึ้นมาทั้งตัว
4. ในทรัพยากรที่เท่ากัน Docker รันจำนวน Container ได้มากกว่า VMs
5. Docker สามารถเคลื่อนย้ายและติดตั้ง Container ได้สะดวกและไวกว่ามาก

Docker image และ Docker container

         ก่อนจะไปเรื่องอื่นเราควรต้องมาทำความรู้จัก กับ Docker image และ Docker container กันก่อน เพราะมันชวนสับสนและทำให้คนเข้าใจผิดเยอะมาก โดยผมขอเขียนแบบเอาเข้าใจง่ายๆไว้ก่อน รายละเอียดเชิงลึกไว้เราเก่งๆแล้วค่อยต่อยอดความคิดพวกนั้นทีหลังได้
Docker image คือ แม่แบบแอพพลิเคชั่น ที่ถูกการ install config และปรับจูนต่างๆตามวัตถุประสงค์ของมันผ่าน command line ใน linux มาแล้ว จากนั้นจึงถูกห่อหุ้มไว้สำหรับพร้อมติดตั้งจึงกลายมาเป็น Docker image นั่นเอง ถ้าให้คิดตามง่ายๆก็คิดซะว่ามันเหมือน แผ่น OS ที่เราใช้ติดตั้ง Windows เราไม่สามารถทำอะไรกับมันได้นอกจากสั่งติดตั้ง
Docker container คือ แอพพลิเคชั่น ที่ติดตั้งแล้ว เป็นผลพวงมาจาก Docker image เราติดตั้ง Docker image อันไหนก็จะได้  Container  แอพพลิเคชั่น อันนั้น โดยใน Container เราสามารถสั่ง start stop config ดูการทำงานของมันได้ครับ ซึ่งใน Container แต่ละตัวจะมี RAM, CPU, Users, File ต่างๆเป็นของตัวเอง ถ้าให้คิดตามง่ายๆก็คล้ายๆ VM ตัวนึง ที่ถูกติดตั้งด้วย แผ่น OS (Docker image) นั่นเอง (แต่มันไม่ใช่ VM นะ เพราะมันมีเป้าหมายคือ ทำงานแอพหลักตัวเดียว)
ผมเจอมาเว็บนึงเขาบอกว่า Docker image เสมือน Class และ Docker container เสมือน Instance ของ Class อันนี้ก็เข้าใจง่ายดีครับ

Registry และ Repository

         จุดเด่นที่ทำให้ Docker แข็งแกร่งมากก็คงไม่พ้นเรื่องระบบ Registry และ Repository เพราะมันคือแนวคิดที่ทำให้การจัดการ Docker Image เป็นไปได้อย่างง่ายดาย เราสามารถสร้าง Docker Image ของ Service ตัวนึงขึ้นมาเองและโยน (push) ขึ้น Registry จากนั้นให้เพื่อนของเรามาโหลด (pull) ไปใช้ เพียงเท่านี้เราและเพื่อนก็สามารถได้ Service ที่มี Environment เหมือนกันได้ทันที หรือเราสามารถไปโหลด (pull) Service ของคนอื่นๆที่เขายำๆจูนๆมาให้แล้วก็ได้เช่นกัน ลืมภาพการติดตั้ง Service สมัยก่อนที่กว่าจะ compile และจูนอะไรเสร็จซัด command line ไป 30 กว่าบรรทัดได้เลยครับ 55
โดย Registry ที่ใหญ่ที่สุดของ Docker ก็ไม่พ้น Docker Hub ครับ

Docker จะเปลี่ยนแปลงชีวิตเรายังไง

         มาถึงจุดนี้เราอาจจะเริ่มพอเข้าใจ concept ของ Docker กันบ้างแล้ว แต่คำถามต่อมาคือแล้วมันจะมาเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตเรายังไง คุ้มค่าไหมที่ต้องเสียเวลาเรียนรู้แบบลึกซึ้ง ผมขอยกตัวอย่างง่ายๆให้เห็นภาพดังต่อไปนี้

1. Docker จะเข้ามาเป็นตัวกลาง ช่วยให้ทุกคนในทีมรวมถึง Production Server มี Environment เดียวกันหมด ดังนั้นหมดปัญหา ตอนอยู่ในเครื่องผมมันรันได้นะครับ
2. Docker ช่วยให้เราจัดการ Service ที่มีหลากหลายเวอร์ชั่น เช่น php 5.4, php 5.6, php 7 ในเครื่องเดียวกันได้อย่างง่ายดาย
3. Docker ลดเวลาในการติดตั้ง Service ลงอย่างมหาศาล ด้วยระบบ Registry อยากใช้ App อะไร Pull ลงมาได้เลย
4. เราสามารถ ลบ และ ติดตั้ง Container ใหม่ ได้อย่างรวดเร็วด้วย Docker Image ที่เป็นเหมือน Template ของ Service
5. เราสามารถสร้าง Docker Image เพื่อใช้ในการ Install Config Service ของเราได้เองด้วย Dockerfile
6. ใน Dockerfile เราสามารถสืบทอดจาก Docker Image ของคนอื่นได้ด้วย เช่น php 5.4 และ php 5.6 สือทอดมาจาก Apache เหมือนกัน และ Apache เองก็สืบทอดมาจาก Ubuntu
7. เราสามารถจัดการและควบคุม Container หลายๆตัว เช่นการตั้งค่า การให้มันทำงานร่วมกัน start stop ทั้งหมดพร้อมกัน ได้ด้วย Docker Compose
8. เราสามารถควบคุม Container บน Cloud Service ต่างๆผ่าน SSH เสมือน Docker รันอยู่ในเครื่องตัวเองด้วย Docker Machine
9. เราสามารถ Scale Container ได้อย่างง่ายดายและรวดเร็วด้วย Docker Swarm